KOMORNIK SĄDOWY PRZY SĄDZIE REJONOWYM
W ZŁOTOWIE

Dla dłużnika

Otrzymałem zawiadomienie o wszczęciu egzekucji – co powinienem zrobić w pierwszej kolejności?
Należy dokładnie zapoznać się z zawiadomieniem, odpisem tytułu wykonawczego, wysokością dochodzonej należności oraz wskazanymi sposobami egzekucji. Przy pierwszej czynności egzekucyjnej komornik doręcza dłużnikowi zawiadomienie o wszczęciu egzekucji, podaje treść tytułu wykonawczego i wskazuje zastosowany sposób egzekucji.

Jeżeli należność została już zapłacona, została nieprawidłowo obliczona albo egzekucję skierowano do składników majątku wyłączonych spod egzekucji, należy niezwłocznie skontaktować się z kancelarią i przedstawić dokumenty potwierdzające te okoliczności.

Na czynność komornika albo zaniechanie dokonania czynności może przysługiwać skarga na czynność komornika. Skargę wnosi się do komornika, który dokonał czynności, co do zasady w terminie tygodnia. Termin zależy od tego, czy dłużnik był obecny przy czynności, został o niej zawiadomiony albo dowiedział się o niej w inny sposób.

Samo złożenie skargi nie powoduje automatycznego wstrzymania egzekucji. W określonych przypadkach można złożyć do sądu wniosek o zawieszenie postępowania lub uchylenie dokonanych czynności.

Ile komornik może zająć z wynagrodzenia za pracę, emerytury lub renty?
Wysokość potrącenia zależy od rodzaju dochodu, wysokości świadczenia oraz rodzaju egzekwowanej należności.

Przy egzekucji z wynagrodzenia za pracę:
na zaspokojenie należności alimentacyjnych można potrącić do trzech piątych wynagrodzenia;
na zaspokojenie innych należności można potrącić do połowy wynagrodzenia;
przy egzekucji należności innych niż alimentacyjne obowiązuje również kwota wolna od potrąceń, ustalana na podstawie przepisów Kodeksu pracy.

Wynagrodzenie ze stosunku pracy podlega egzekucji z uwzględnieniem ograniczeń określonych w Kodeksie pracy. Takie ograniczenia stosuje się odpowiednio także do niektórych świadczeń powtarzających się, których celem jest zapewnienie utrzymania albo które stanowią jedyne źródło dochodu osoby fizycznej.

Egzekucja z emerytury lub renty podlega odrębnym ograniczeniom wynikającym z przepisów regulujących te świadczenia. Dokładna wysokość potrącenia zależy od rodzaju świadczenia, rodzaju egzekwowanej należności oraz aktualnych kwot wolnych.

W przypadku egzekucji alimentów ograniczenia są mniej korzystne dla dłużnika. Dochody wskazane w art. 831 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania cywilnego mogą zostać zajęte na zaspokojenie alimentów do trzech piątych części, a wierzytelności z rachunku bankowego mogą być egzekwowane na alimenty w pełnej wysokości.

Czym jest kwota wolna od zajęcia na rachunku bankowym i ile wynosi?
Kwota wolna od zajęcia chroni część środków znajdujących się na rachunku oszczędnościowym, rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym oraz rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej.

Obecnie środki na tych rachunkach są wolne od zajęcia w każdym miesiącu kalendarzowym, w którym obowiązuje zajęcie, do wysokości 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę przysługującego pracownikowi zatrudnionemu w pełnym wymiarze czasu pracy. Kwota ta może zmieniać się wraz ze zmianą minimalnego wynagrodzenia.

Kwota wolna dotyczy wszystkich wskazanych rachunków jednej osoby, niezależnie od liczby zawartych umów. Nie oznacza to, że każdy rachunek jest chroniony osobno do pełnej wysokości kwoty wolnej.

Ograniczenie to nie ma zastosowania w taki sam sposób do egzekucji świadczeń alimentacyjnych. Wierzytelności z rachunku bankowego mogą być w takim przypadku egzekwowane w pełnej wysokości.

Zajęcie rachunku obejmuje także kwoty, które wpłyną na rachunek po dokonaniu zajęcia, z zastrzeżeniem środków wyłączonych spod egzekucji na podstawie przepisów szczególnych.

Czy komornik może zająć świadczenia socjalne, takie jak 800+, alimenty lub zasiłki?
Nie wszystkie świadczenia mogą zostać zajęte. Co do zasady spod egzekucji wyłączone są między innymi świadczenia alimentacyjne, świadczenia wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, świadczenia rodzinne, świadczenie wychowawcze 800+, świadczenia z pomocy społecznej, świadczenie „Dobry Start” oraz inne świadczenia wskazane w art. 833 § 6 i 7 Kodeksu postępowania cywilnego.

Nie należy jednak utożsamiać ochrony świadczenia z ochroną całego rachunku bankowego. Rachunek może zostać zajęty, ale zajęcie nie powinno obejmować środków pochodzących ze świadczeń wyłączonych spod egzekucji, jeżeli można je zidentyfikować. Kodeks postępowania cywilnego wyraźnie przewiduje, że zajęcie rachunku bankowego nie obejmuje kwot pochodzących ze świadczeń, dodatków i zasiłków wymienionych w art. 833 § 6 i 7.

Jeżeli na zajętym rachunku znajdują się takie środki, należy niezwłocznie poinformować kancelarię oraz bank i przedstawić dokumenty potwierdzające ich pochodzenie, na przykład decyzję o przyznaniu świadczenia, potwierdzenie przelewu lub wyciąg z rachunku.

Środki zgromadzone na rachunku PPK są co do zasady wyłączone spod egzekucji sądowej i administracyjnej. Informację tę warto jednak zamieścić w FAQ jako odrębną uwagę, ponieważ zasady wypłat, zwrotu i podziału środków PPK są uregulowane w ustawie o pracowniczych planach kapitałowych.

Co zrobić, gdy konto bankowe zostało zablokowane, a znajdują się na nim środki zwolnione spod egzekucji?
Należy skontaktować się z bankiem oraz kancelarią komornika i przekazać dokumenty potwierdzające pochodzenie środków. Mogą to być w szczególności:
decyzja lub informacja o przyznaniu świadczenia;
potwierdzenie przelewu;
wyciąg z rachunku;
zaświadczenie od organu wypłacającego świadczenie.

W piśmie należy wskazać sygnaturę sprawy, rodzaj chronionych środków, ich wysokość oraz żądanie ograniczenia albo uchylenia zajęcia w odpowiednim zakresie.

Bank jest związany zawiadomieniem o zajęciu oraz wynikającym z niego zakazem wypłat. Zajęcie nie obejmuje jednak kwot pochodzących ze świadczeń, dodatków i zasiłków wskazanych w art. 833 § 6 i 7 Kodeksu postępowania cywilnego.

W praktyce szybkie przekazanie bankowi i kancelarii dokumentów pozwalających zidentyfikować źródło środków może ułatwić prawidłowe zastosowanie ochrony przewidzianej w przepisach.

Czy mogę spłacić zadłużenie w ratach i jak złożyć taki wniosek?
Dłużnik może złożyć do kancelarii pisemny wniosek z propozycją dobrowolnej spłaty zadłużenia w ratach. Wniosek powinien zawierać proponowaną wysokość rat, terminy płatności oraz – w miarę potrzeby – informacje o dochodach i sytuacji majątkowej dłużnika.

O możliwości zawarcia porozumienia dotyczącego spłaty zadłużenia decyduje przede wszystkim wierzyciel. Samo złożenie wniosku o raty ani dokonywanie częściowych wpłat nie powoduje automatycznego zawieszenia egzekucji ani uchylenia zajęć.

Komornik wykonuje tytuł wykonawczy i nie może samodzielnie zmienić wysokości ani terminu świadczenia określonego w tym tytule.

Czy komornik może wejść do mieszkania pod moją nieobecność?
Jeżeli wymaga tego cel egzekucji, komornik może zarządzić otwarcie mieszkania, innych pomieszczeń i schowków dłużnika oraz przeszukać jego rzeczy, mieszkanie i schowki. Komornik może podjąć takie czynności również wtedy, gdy dłużnik chce się oddalić albo istnieje podejrzenie, że zamierza usunąć przedmioty spod egzekucji.

Przepisy nie uzależniają w każdym przypadku otwarcia mieszkania od obecności dłużnika. Czynność powinna jednak pozostawać w związku z celem egzekucji i być podejmowana w zakresie niezbędnym do jej przeprowadzenia.

W przypadku przeszukania odzieży obowiązują dodatkowe wymogi, w tym zasada, że przeszukania dokonuje osoba tej samej płci co dłużnik.

Co się stanie, jeśli zajęta rzecz należy do innej osoby, na przykład domownika?
Sama obecność rzeczy w mieszkaniu dłużnika nie zawsze oznacza, że rzecz może zostać zajęta. Co do zasady ruchomości dłużnika mogą zostać zajęte, jeżeli znajdują się w jego władaniu. Ruchomości znajdujące się we władaniu osoby trzeciej mogą zostać zajęte tylko w przypadkach i na zasadach określonych w przepisach.

W egzekucji świadczeń alimentacyjnych komornik może zająć także ruchomości znajdujące się we władaniu osoby mieszkającej wspólnie z dłużnikiem, chyba że osoba ta przedstawi dowód, że jest ich właścicielem. Jeżeli zostanie przedstawiony niebudzący wątpliwości pisemny dowód, że rzecz nie należy do dłużnika, komornik powinien umorzyć egzekucję w tym zakresie.

Osoba trzecia powinna niezwłocznie przedstawić dokumenty potwierdzające jej prawo do rzeczy, na przykład fakturę, umowę, dowód zapłaty albo dokument rejestracyjny.

Jeżeli rzecz została zajęta mimo praw osoby trzeciej, osoba ta może złożyć skargę na czynność komornika. Może również wnieść do sądu powództwo o zwolnienie rzeczy spod egzekucji. Powództwo takie należy co do zasady wnieść w terminie miesiąca od dnia, w którym osoba trzecia dowiedziała się o naruszeniu jej prawa.

Jak uzyskać zaświadczenie o spłacie zadłużenia i zakończeniu egzekucji?
Należy złożyć do kancelarii wniosek o wydanie zaświadczenia, podając sygnaturę akt oraz zakres żądanego dokumentu.

Zaświadczenie może dotyczyć w szczególności:
wysokości wyegzekwowanej kwoty;
wysokości przekazanych wierzycielowi środków;
aktualnego salda należności;
wysokości kosztów i opłat;
spłaty należności;
zakończenia lub umorzenia postępowania.

Sama wpłata należności nie zawsze oznacza, że wszystkie czynności w sprawie zostały już zakończone. Komornik ustala koszty postępowania w postanowieniu wydawanym wraz z ukończeniem postępowania egzekucyjnego.

Jeżeli postępowanie zostaje umorzone, umorzenie powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, w tym zajęć, po uprawomocnieniu się postanowienia o umorzeniu.

Czym są koszty egzekucyjne i jak są obliczane?
Koszty egzekucyjne obejmują między innymi opłaty komornicze oraz wydatki poniesione w toku postępowania. Ich wysokość zależy od rodzaju świadczenia, wysokości wyegzekwowanej kwoty, wykonanych czynności, sposobu zakończenia postępowania oraz poniesionych wydatków.

Przy egzekucji świadczeń pieniężnych opłata stosunkowa wynosi co do zasady 10% wartości wyegzekwowanego świadczenia.

Wpłata dokonana bezpośrednio wierzycielowi nie jest traktowana jako świadczenie wyegzekwowane przez komornika. Dlatego w przypadku uzgodnienia spłaty bezpośrednio z wierzycielem warto poinformować kancelarię i przedstawić dokument potwierdzający zawarcie porozumienia lub dokonanie zapłaty.

Co do zasady dłużnik zwraca wierzycielowi koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji. Komornik ustala koszty postępowania w postanowieniu, co do zasady wraz z ukończeniem postępowania.